Zespół Mariposa Medica
Pierwsza wizyta dziecka u dentysty to moment, który w dużej mierze decyduje o tym, jak przez kolejne lata będzie ono traktować leczenie zębów. Dobrze przygotowana, spokojna wizyta buduje zaufanie, a wizyta „na ratunek” przy bolącym zębie potrafi na długo zniechęcić. Wyjaśniamy, kiedy przyprowadzić dziecko po raz pierwszy, jak wygląda wizyta adaptacyjna, co powiedzieć dziecku przed wyjściem z domu i czego lepiej nie mówić.
W skrócie
- Pierwszą wizytę warto zaplanować po wyrżnięciu pierwszych zębów mlecznych, najpóźniej około pierwszych urodzin, a nie dopiero wtedy, gdy coś boli.
- Wizyta adaptacyjna służy oswojeniu z gabinetem: dziecko poznaje fotel, lusterko i „dmuchawkę”, a lekarz ogląda zęby tylko na tyle, na ile dziecko pozwoli.
- Słowa „nie będzie bolało”, „nic ci nie zrobią” działają odwrotnie, niż chcemy. Lepiej mówić o tym, co dziecko zobaczy i zrobi.
- Próchnica zębów mlecznych wymaga leczenia, bo „mleczaki” pilnują miejsca dla zębów stałych i wpływają na ich rozwój.
Kiedy pójść z dzieckiem do dentysty po raz pierwszy
Zalecenia towarzystw stomatologicznych są zgodne: pierwszą wizytę warto odbyć w ciągu sześciu miesięcy od wyrżnięcia pierwszego zęba, najpóźniej w okolicach pierwszych urodzin. Na tym etapie nie chodzi o leczenie, tylko o sprawdzenie, czy zęby rosną prawidłowo, o rozmowę z rodzicem na temat czyszczenia, diety i butelki, a także o oswojenie dziecka z miejscem, w którym w przyszłości będzie bywać regularnie.
Jeśli ten termin minął, nic straconego. Dwu- czy trzylatek również może zacząć od wizyty adaptacyjnej. Ważne, aby pierwszy kontakt z gabinetem nie był związany z bólem i pośpiechem, bo wtedy trudniej o współpracę przy kolejnych wizytach.
Czym jest wizyta adaptacyjna
Wizyta adaptacyjna to spotkanie bez leczenia. Dziecko wchodzi do gabinetu, ogląda fotel, lampę i narzędzia, może usiąść samo albo na kolanach rodzica. Lekarz lub higienistka pokazuje lusterko, „dmuchawkę” z powietrzem i wodą, czasem liczy zęby lub pozwala dziecku policzyć zęby misiowi. Jeżeli dziecko jest gotowe, lekarz ogląda jamę ustną i ocenia stan zębów; jeśli nie, poprzestaje na zabawie. Nic nie dzieje się na siłę.
W gabinecie na Mokotowie wizyty adaptacyjne prowadzimy w spokojnym tempie, dopasowanym do wieku dziecka. Rodzic jest obecny przez cały czas i dostaje konkretne wskazówki dotyczące codziennej higieny. Podobnie wygląda opieka nad dziećmi w Ząbkach, gdzie dzieci i młodzież do 18. roku życia leczymy także w ramach NFZ.
Jak przygotować dziecko do wizyty
Co mówić
- Opowiadaj o wizycie jak o zwykłym wydarzeniu: „Pani doktor policzy twoje zęby i sprawdzi, czy są mocne”.
- Pobawcie się w dentystę w domu: dziecko liczy zęby lalce, a potem rodzic liczy zęby dziecku.
- Sięgnij po książeczki i bajki o wizycie u dentysty, w których bohater idzie do gabinetu z ciekawością.
- Zaplanuj wizytę na porę, kiedy dziecko jest wyspane i najedzone, zwykle rano lub po drzemce.
Czego nie mówić
- „Nie bój się”, „nie będzie bolało”: dziecko słyszy przede wszystkim „bój się” i „bolało”.
- „Jak będziesz grzeczny, to nic ci nie zrobią”: sugeruje, że w gabinecie coś się „robi” za karę.
- Opowieści o własnych trudnych doświadczeniach z dentystą, nawet w żartach.
- Obietnice nagrody za „przetrwanie”: wizyta ma być normalnością, nie wyzwaniem.
Jak wygląda badanie i co lekarz sprawdza
Podczas pierwszych wizyt lekarz ocenia liczbę i kolejność wyrzynania zębów, stan szkliwa, obecność początkowej próchnicy (białe lub brązowe plamki), wędzidełka, zgryz oraz nawyki, takie jak ssanie kciuka czy smoczka. Rozmawia też o diecie, w szczególności o słodkich napojach i karmieniu nocą z butelki, które są głównymi przyczynami tzw. próchnicy butelkowej.
Jeśli dziecko dobrze współpracuje, już na pierwszej lub drugiej wizycie można wykonać profilaktykę: lakierowanie fluorem albo lakowanie bruzd zębów trzonowych. Oba zabiegi są bezbolesne i trwają kilka minut.
Czy zęby mleczne trzeba leczyć
Tak, i to jest jedno z najważniejszych przekonań do zmiany. Zęby mleczne wypadają dopiero między 6. a 12. rokiem życia, więc część z nich służy dziecku przez ponad dziesięć lat. Nieleczona próchnica mleczaka boli, może prowadzić do ropnia, a stan zapalny wpływa na zawiązek zęba stałego rozwijający się tuż pod nim. Przedwczesna utrata zęba mlecznego zaburza też kolejność wyrzynania i ustawienie zębów stałych, co kończy się często leczeniem ortodontycznym.
Małe ubytki w zębach mlecznych leczy się szybko i w znieczuleniu, a w przypadku dzieci bardzo lękowych lub przy większym zakresie leczenia można rozważyć leczenie w sedacji wziewnej (podtlenek azotu), dostępne w naszej placówce na Mokotowie. Dziecko pozostaje przytomne, ale jest rozluźnione i spokojniejsze.
Jak często przychodzić na kontrole
U dzieci przeglądy zaleca się co 3 do 6 miesięcy, częściej niż u dorosłych. Szkliwo zębów mlecznych jest cieńsze, a próchnica rozwija się w nich szybciej. Regularne wizyty pozwalają wychwycić zmiany na etapie, gdy wystarczy lakierowanie lub niewielkie wypełnienie, a jednocześnie podtrzymują oswojenie dziecka z gabinetem.
