Higiena i profilaktyka

Higienizacja zębów: skaling, piaskowanie i fluoryzacja. Jak często ją wykonywać i co daje

Szczoteczka nie usunie kamienia nazębnego. Tłumaczymy, z czego składa się higienizacja, jak często ją powtarzać, czy boli i jak przygotować się do zabiegu.

Zespół Mariposa Medica Aktualizacja: 5 min czytania

Nawet bardzo staranne szczotkowanie nie usuwa wszystkiego. Płytka bakteryjna, która zostaje w trudno dostępnych miejscach, mineralizuje i zamienia się w kamień nazębny, a tego nie da się już zdjąć szczoteczką. Higienizacja zębów to zabieg, który usuwa kamień, osad i przebarwienia, a przy okazji pozwala higienistce sprawdzić, jak naprawdę wygląda codzienna higiena. Wyjaśniamy, z czego składa się pełna higienizacja, jak często ją wykonywać, czy boli i jak przygotować się do zabiegu.

W skrócie

  • Pełna higienizacja to zwykle trzy lub cztery etapy: skaling (usuwanie kamienia), piaskowanie (usuwanie osadu i przebarwień), polerowanie i fluoryzacja.
  • U większości dorosłych wystarcza higienizacja co 6 miesięcy; przy chorobach dziąseł, aparacie ortodontycznym lub paleniu częściej.
  • Zabieg nie uszkadza szkliwa. Nadwrażliwość po skalingu jest przejściowa i mija w ciągu kilku dni.
  • Higienizacja to także najlepszy moment na naukę techniki szczotkowania i dobór szczoteczki, pasty i nici.

Dlaczego kamień nazębny jest problemem

Płytka bakteryjna osadza się na zębach kilka godzin po szczotkowaniu. Jeśli nie zostanie usunięta w ciągu doby lub dwóch, zaczyna wiązać minerały ze śliny i twardnieje. Tak powstaje kamień nazębny: szorstka, porowata powłoka, na której bakterie osiadają jeszcze chętniej. Kamień odkłada się najczęściej na wewnętrznej stronie dolnych siekaczy i na zewnętrznej powierzchni górnych trzonowców, w pobliżu ujść ślinianek.

Kamień drażni dziąsła, które reagują zapaleniem: krwawią przy szczotkowaniu, są zaczerwienione i obrzęknięte. Nieleczone zapalenie dziąseł może przejść w zapalenie przyzębia (paradontozę), w którym dochodzi do utraty kości wokół zębów, odsłaniania szyjek i w końcu rozchwiania zębów. Kamień poddziąsłowy jest też częstą przyczyną nieświeżego oddechu.

Z czego składa się higienizacja

Skaling

Skaling to usuwanie kamienia nazębnego, najczęściej skalerem ultradźwiękowym. Końcówka urządzenia drga z wysoką częstotliwością i kruszy kamień, a strumień wody chłodzi ząb i wypłukuje resztki. Kamień poddziąsłowy, schowany w kieszonkach dziąsłowych, usuwa się dodatkowo narzędziami ręcznymi, tzw. kiretami. Zdrowe szkliwo nie ulega przy tym uszkodzeniu.

Piaskowanie

Piaskowanie usuwa miękki osad i przebarwienia po kawie, herbacie, czerwonym winie czy papierosach. Na zęby kierowany jest strumień wody z powietrzem i bardzo drobnym proszkiem (najczęściej na bazie glicyny lub erytrytolu, delikatniejszych niż dawniej stosowana soda). Proszek dociera do przestrzeni między zębami i bruzd, których nie da się wypolerować gumką.

Polerowanie

Po skalingu i piaskowaniu powierzchnie zębów wygładza się pastą polerską. Gładkie szkliwo wolniej zbiera płytkę, więc efekt higienizacji utrzymuje się dłużej.

Fluoryzacja

Na koniec na zęby nakłada się lakier lub pianę z fluorem. Fluor wzmacnia szkliwo, zmniejsza nadwrażliwość po skalingu i hamuje rozwój próchnicy. Przez około dwie godziny po fluoryzacji nie należy jeść ani pić.

Tak wygląda higienizacja w naszych placówkach: na Mokotowie i w Ząbkach. Zabieg wykonuje higienistka stomatologiczna, a w razie wykrycia próchnicy lub problemów z dziąsłami umawia konsultację z lekarzem.

Szczoteczka elektryczna, szczoteczki międzyzębowe, nić dentystyczna i pasta z fluorem ułożone na beżowym tle
Szczoteczka, pasta z fluorem, nić lub szczoteczki międzyzębowe: zestaw, który utrzymuje efekt higienizacji na co dzień.

Jak często wykonywać higienizację

SytuacjaZalecana częstotliwość
Zdrowe dziąsła, dobra higiena domowaco 6 miesięcy
Skłonność do szybkiego odkładania kamienia, palenie, dużo kawy i herbatyco 3 do 4 miesięcy
Aparat ortodontyczny stałyco 3 do 4 miesięcy
Zapalenie dziąseł lub przyzębiawedług zaleceń lekarza, często co 3 miesiące
Ciążaco najmniej raz, najlepiej w II trymestrze
Implanty, korony, licówkico 4 do 6 miesięcy, z użyciem narzędzi bezpiecznych dla uzupełnień

Czy higienizacja boli

Dla większości pacjentów higienizacja jest co najwyżej nieprzyjemna: wibracje skalera, chłodna woda i smak proszku. Dyskomfort pojawia się głównie przy odsłoniętych szyjkach zębów i zapalnie zmienionych dziąsłach. W takich przypadkach higienistka może zastosować żel znieczulający lub, przy dużej nadwrażliwości, lekarz podaje znieczulenie miejscowe. Po zabiegu zęby bywają przez kilka dni wrażliwe na zimno, a dziąsła lekko podrażnione. To mija samoistnie.

Jak przygotować się do zabiegu i co robić po nim

  • Zjedz posiłek przed wizytą, bo po fluoryzacji przez około dwie godziny nie można jeść ani pić.
  • Poinformuj o chorobach przewlekłych, przyjmowanych lekach (zwłaszcza przeciwzakrzepowych) i ciąży.
  • Przez 24 godziny po piaskowaniu unikaj barwiących pokarmów i napojów (kawa, herbata, czerwone wino, buraki) oraz palenia, bo oczyszczone szkliwo łatwiej chłonie barwniki.
  • Wymień szczoteczkę na nową i stosuj się do wskazówek higienistki dotyczących techniki szczotkowania i nici lub szczoteczek międzyzębowych.

Higienizacja a wybielanie

Wiele osób oczekuje po higienizacji wyraźnie bielszych zębów. Zabieg przywraca naturalny kolor zębów, usuwając osady i przebarwienia zewnętrzne, ale nie rozjaśnia szkliwa. Jeśli zależy Ci na jaśniejszym odcieniu, higienizacja jest pierwszym, koniecznym etapem przed wybielaniem: preparat wybielający działa równomiernie tylko na czystej powierzchni zębów.

Najczęstsze pytania o higienizację

Czy skaling niszczy szkliwo?
Nie. Skaler ultradźwiękowy kruszy kamień, który jest znacznie bardziej kruchy niż szkliwo. Uczucie „szorstkich” zębów po zabiegu wynika z odsłonięcia powierzchni, które wcześniej były pokryte kamieniem, a nie z uszkodzenia zęba.
Dlaczego po skalingu pojawiły się szpary między zębami?
Szpary były tam wcześniej, ale wypełniał je kamień. Po jego usunięciu dziąsła, które były obrzęknięte z powodu stanu zapalnego, obkurczają się i wracają do zdrowego kształtu, co może odsłonić przestrzenie między zębami.
Czy można wykonać higienizację w ciąży?
Tak, jest wręcz zalecana. Zmiany hormonalne w ciąży nasilają reakcję dziąseł na płytkę bakteryjną, dlatego profesjonalne oczyszczenie zmniejsza ryzyko ciążowego zapalenia dziąseł. Najwygodniejszym momentem jest drugi trymestr.
Ile trwa higienizacja?
Pełny pakiet, czyli skaling, piaskowanie, polerowanie i fluoryzacja, trwa zwykle od 45 do 60 minut. Przy dużej ilości kamienia poddziąsłowego zabieg bywa rozłożony na dwie wizyty.

Umów higienizację

Ważne: artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze stomatologiem. Jeśli masz dolegliwości lub wątpliwości, umów wizytę, a lekarz oceni Twoją sytuację indywidualnie.

Zespół Mariposa Medica

Poradniki powstają na podstawie wiedzy i doświadczenia lekarzy dentystów oraz higienistek Mariposa Medica, kliniki stomatologicznej w Ząbkach i na warszawskim Mokotowie. Poznaj zespół.

Kategoria: Higiena i profilaktyka

Czytaj dalej